وبلاگ

خواص برنج باسماتی

خواص برنج باسماتی

غذاهای بسیاری وجود دارند که به عنوان غذای پایه و اصلی شناخته می‌‌شوند و برنج یکی از آن غذا‌‌ها محسوب می‌‌شود. با اینکه، برنج در سبد غذای اصلی بسیاری از مردم دنیا قرار ندارد، امّا تمامی افراد بر روی این مسئله توافق دارند که برنج در بسیاری از نقاط دنیا غذای اصلی محسوب می‌‌شود.انواع مختلفی از برنج در سطح دنیا وجود دارد. در بین انواع مختلف برنج، برنج باسماتی جزو برنج‌‌های مغذّی و با ارزش غذایی بالا دسته بندی می‌‌شود. دو نوع برنج باسماتی در سطح جهان وجود دارد که یکی از آن‌‌ها برنج باسماتی سفید و دیگری برنج باسماتی قهوه‌‌ای است. رنگ برنج، به پروسه‌‌ پوست گیری آن وابسته است که بر روی آن انجام می‌‌شود. برنج باسماتی بسیار خوش عطر و طعم است و بوی آن موجب تحریک اشتها می‌‌شود. یک ترکیب شیمیایی به نام ۲-استیل-۱-پیرولین وجود دارد که موجب این عطر و بوی خوش در برنج باسماتی می‌‌شود. این برنج علاوه بر خوش عطر بودن، بسیار خوشمزه است. زادگاه برنج باسماتی کشور هند است، ولی در سرتاسر دنیا به دلیل مواد مغذی و ارزش غذایی که دارد، معروف و محبوب است.

اگر شما برنج باسماتی سفید را با برنج باسماتی قهوه‌‌ای مقایسه کنید، متوجّه خواهید شد که برنج باسماتی قهوه‌‌ای ۲۰ درصد فیبر بیشتری را با خود به همراه دارد. امّا اگر شما برنج باسماتی سفید را با سایر برنج‌‌های سفید مقایسه کنید، متوجّه خواهید شد که برنج باسماتی سفید از تمامی لحاظ بهتر است. برنج باسماتی سفید میزان کمی کالری، چربی و کلسترول دارد. امّا از نظر سایر مواد مغذّی، بسیار غنی است. به همین دلیل است که برنج باسماتی سفید موجب چاقی و اضافه وزن نمی‌‌شود.

ارزش غذایی برنج باسماتی

ارزش غذایی یک واحد از برنج باسماتی که معادل یک پیمانه برنج پخته شده است، به شرح زیر می‌‌باشد:

  • کلّ محتوای انرژی: ۱۹۱ کیلو کالری
  • میزان کربوهیدرات: ۳۹٫۸۵ گرم
  • میزان فیبر غذایی: ۰٫۶ گرم
  • میزان قند: ۰٫۰۷ گرم
  • میزان پروتئین: ۵٫۵۹ کرم
  • میزان چربی کلّ: ۰٫۶۱ گرم
  • میزان چربی‌‌های اشباء: ۰٫۱۴۲ گرم
  • میزان چربی‌‌های غیر اشباء چند تایی: ۰٫۱۹۳ گرم
  • میزان چربی‌‌های غیر اشباء واحد: ۰٫۲۰۲ گرم
  • میزان کلسترول: ۰ گرم
  • کلسیوم
  • آهن

ترکیبات برنج باسماتی نشان دهنده‌‌ی این مسئله هستند که کربوهیدرات، پروتئین و چربی در برنج باسماتی وجود دارند. و از این بین، مقدار چربی برنج باسماتی در کم‌‌ترین میزان خود قرار دارد. همچنین، چربی‌‌های غیر اشباع واحد و چربی‌‌های غیر اشباع چندتایی، که برای سلامتی مفید هستند، در برنج باسماتی وجود دارند. علاوه بر این موارد، برنج باسماتی فاقد کلسترول است.

فواید برنج باسماتی برای سلامتی انسان

اکنون ما از ارزش غذایی برنج باسماتی آگاه هستیم. اجزای مختلف و مهمّی در برنج باسماتی وجود دارند که ما از عملکرد آن‌‌ها در بدن انسان آگاه نیستیم. ما باید قبل از مصرف هر گونه مادّه‌‌ی غذایی از میزان فواید آن غذا برای بدن خود با‌‌خبر باشیم. در غیر این صورت، نمی‌‌توانیم از ارزش غذایی آن مادّه‌‌ی غذایی بیشترین استفاده را بکنیم. در ادامه‌‌ی همین مسئله، ما باید از ارزش‌‌های غذایی برنج باسماتی باخبر بشویم. برنج باسماتی نقش‌‌ مهمی در کنترل بسیاری از بیماری‌‌ها دارد و می‌‌تواند عملکرد‌‌های درونی بدن انسان را بهبود بخشد. خواص برنج باسماتی برای سلامتی انسان در ادامه مطلب لیست شده‌‌اند.

۱٫ جلوگیری از رشد سلول‌‌های سرطانی

مصرف برنج باسماتی برای بدن انسان بسیار مفید است، ولی با انجام یک سری از فرآیند‌‌ها می‌‌توانید مصرف آن را مفید‌‌تر کنید. لایه‌‌ای که درست در زیر پوشش برنج وجود دارد، یک جزء مهم محسوب می‌‌شود. در بیشتر مواقع و در طی فرایند آسیاب کردن، ما این قسمت را از دست می‌‌دهیم. این لایه‌‌ی بیرونی در برنج باسماتی قهوه‌‌ای وجود دارد و از رشد سلول‌‌های سرطانی جلوگیری می‌‌کند.

۲٫ جلوگیری از ابتلا به بواسیر

مصرف کم آب و همچنین خوردن غذا‌‌های بدون فیبر موجب ایجاد یبوست می‌‌شود. یبوست طولانی مدّت و همچنین تحرّک کم، موجب ایجاد بوا‌‌سیر می‌‌گردد. این بیماری بسیار دردناک است. در این بیماری، در هر باری که اقدام به دفع مدفوع می‌‌کنید، باید درد شدیدی را در ناحیه‌‌ی مقعد و کانال رکتال تحمّل کنید. این وضعیّت می‌‌تواند منجر به ایجاد مدفوع خونی شود. با مصرف برنج باسماتی می‌‌توانید از ابتلا به بواسیر جلوگیری کنید. فیبر موجود در برنج باسماتی موجب نرم شدن مدفوع می‌‌شود و به این ترتیب، دفع مدفوع را آسان‌‌تر می‌‌کند. اگر شما نیز با این بیماری دست و پنجه نرم می‌‌کنید، فقط کافی است که به جای برنج سفید از برنج باسماتی استفاده کنید.

۳٫ مبارزه با سرطان روده

سرطان روده جذب مواد غذایی را مختل می‌‌کند. افرادی که فیبر‌‌های غذایی را دریافت نمی‌‌کنند، در خطر ابتلا به سرطان روده قرار دارند. امّا افرادی که میزان کافی از فیبر‌‌های غذایی را دریافت می‌‌کنند، احتمال مبتلا شدن به سرطان روده را ۳۰% کاهش می‌‌دهند. شما حال می‌‌دانید که برنج باسماتی قهوه‌‌ای دارای مقدار زیادی فیبر غذایی است، بنابراین با خوردن برنج باسماتی قهوه‌‌ای می‌‌توانیم از مبتلا شدن به سرطان روده جلوگیری کنیم.

۴٫ وعده‌‌ غذایی مناسب برای افراد دیابتی

بیماری دیابت در سرتاسر جهان در حال گسترش است. این بیماری یکی از شایع‌‌ترین بیماری‌‌های موجود در جهان است. فیبر‌‌های غذایی محلول که در برنج باسماتی وجود دارند، شرایط ایده‌‌آلی را برای فعّالیّت انسولین ایجاد می‌‌کنند. همچنین، مصرف برنج باسماتی در کنار مصرف کربوهیدرات و پروتئین، منجر به آزاد شدن آسان‌‌تر انسولین از سلول‌‌های بتای پانکراس می‌‌شود. مخصوصاً در دیابت نوع ۲، فیبر‌‌های برنج باسماتی از نقش بسیار مهمّی برخوردار هستند. همچنین، مصرف برنج باسماتی منجر به کاهش میزان قند و کلسترول خون می‌‌شود. در ۱۲ فوریه‌‌ی سال ۱۹۹۷، مجلّه‌‌ی اتّحادیه‌‌ پزشکی آمریکا مطلبی منتشر کرد که عنوان می‌‌کرد که در افرادی که فیبر‌‌های زیادی را در درون برنامه‌‌ی غذایی خود گنجانده‌‌اند، احتمال ابتلا به دیابت بسیار کاهش می‌‌یابد.

۵٫ جلوگیری از ابتلا به یبوست

 مصرف کم فیبر‌‌های غذایی منجر به مبتلا شدن به یبوست می‌‌شود. فیبر‌‌های غذایی به حرکت غذا در روده‌‌ کوچک و بزرگ کمک می‌‌کنند. فیبر‌‌های غذایی دارای خاصیّت جذب آب هستند که منجر به نرم‌‌تر شدن مدفوع و در نهایت دفع آسان‌‌تر آن می‌‌شوند. به همین دلیل، از ابتلا به یبوست جلوگیری می‌‌کنند.

۶٫ کمک به کاهش وزن در رژیم‌‌های لاغری

برنج باسماتی در مقایسه با سایر انواع برنج، دارای مقدار زیادی آمیلاز می‌‌باشد. این مادّه برای هضم شدن به مدّت زمان بیشتری نیاز دارد که این به معنای دیر‌‌تر خالی شدن معده است و به همین دلیل، مرکز اشتها دیر‌‌تر تحریک می‌‌شود. به دلیل وجود مقدار زیادی از مادّه‌‌ی آمیلاز در برنج باسماتی، ما می‌‌توانیم از این مزیّت برنج باسماتی استفاده کنیم.

زمانی که شما احساس سیری بکنید، دیگر اقدام به غذا خوردن نخواهید کرد. به همین دلیل، سلول‌‌های چربی شروع به تجزیه شدن می‌‌کنند و فیبر‌‌های غذایی شروع به تبدیل شدن به اجزای کوچک‌‌تر می‌‌کنند و به همین دلیل است که نیاز بدن به کالری کاهش می‌‌یابد. برنج باسماتی با ترکیب کردن هر دوی این فرایند‌‌ها منجر به کاهش وزن می‌‌شود.

۷٫ جلوگیری از ابتلا به سرطان

بیشترین مقدار مواد غذایی و مغذّی در خارجی‌‌ترین لایه‌‌ برنج باسماتی قهوه‌‌ای وجود دارد. برنج باسماتی قهوه‌‌ای به خاطر وجود این لایه از برنج باسماتی سفید سالم‌‌تر است. جدا کردن این قسمت از برنج به معنای جدا کردن تمامی مواد مغذّی از آن است. بسیاری از دانشمندان ثابت کرده‌‌اند که فیبر غذایی موجود در برنج قهوه‌‌ای از ابتلا به سرطان روده و سرطان رکتوم جلوگیری می‌‌کند. به طور کّلی به ترکیب این دو واژه، سرطان کلورکتال اطلاق می‌‌شود. همچنین، برنج باسماتی باعث افزایش حجم مدفوع می‌‌شود که همین مسئله، دفع شدن سریع‌‌تر آن را تحریک می‌‌کند. مواد سرطان‌‌زا و سمی بسیاری در درون مدفوع وجود دارند. اگر این مواد برای مدّت بسیاری در درون سیستم گوارشی باقی بمانند، می‌‌توانند به سلامتی شما لطمه بزنند.

سرطان دیگری که مصرف برنج باسماتی رشد آن را مهار می‌‌کند، سرطان غدد پستانی و یا همان سرطان سینه است. مصرف دانه‌‌های مغذّی همچون برنج باسماتی می‌‌تواند رشد سلول‌‌های سرطان سینه را مهار کند. برنج باسماتی چربی بسیار کمی دارد و به همین دلیل، برای کاهش سرطان سینه مهم است. فیبر موجود در برنج باسماتی به هورمون استروژن متّصل می‌‌شود. همچنین، هر چه میزان ترشّح هورمون استروژن در بدن شما بالا‌‌تر باشد، احتمال ابتلا به سرطان سینه بیشتر خواهد شد. امّا این میزان بالای استروژن در اثر اتّصال بیش از حدّ فیبر به آن، توسّط کبد از جریان خون تصفیه می‌‌شود و در نهایت از بدن دفع می‌‌گردد.

۸٫ سالم ماندن مغز

ویتامین B1، که در برنج باسماتی وجود دارد، منجر به تقویّت حافظه و افزایش تمرکز در سیستم عصبی می‌‌شود. این ویتامین کمک می‌‌کند که مغز و شرایط روحی شما در بهترین وضعیّت خودشان قرار بگیرند. این مادّه منجر به افزایش میزان تمرکز در حین مطالعه می‌‌گردد و کمک می‌‌کند که شما بهترین تصمیم‌‌ها را اتّخاذ کنید.

۹٫ کمک به کاهش کاهش وزن

برنج باسماتی به دلیل دارا بودن میزان بالایی از کلسیوم، به حفظ سلامتی شما کمک می‌‌کند. فاکتور‌‌های بسیاری برای حفظ سلامت استخوان‌‌ها وجود دارند که کلسیوم یکی از آن‌‌ فاکتورها محسوب می‌‌شود. همچنین، کلسیوم از بوجود آمدن اٌستئو پوروزیس، که به معنای ایجاد شکستگی در استخوان است، جلوگیری می‌‌کند.

۱۰٫ کاهش فشار خون

این ویژگی برنج باسماتی برای افراد دارای فشار خون بالا مفید است. یون‌‌های پتاسیوم و منیزیوم زیادی در برنج باسماتی وجود دارند. پتاسیوم منجر به شل شدن ماهیچه‌‌های صاف بدن می‌‌شود و در نتیجه عروق بدن را گشاد می‌‌کند و در نهایت منجر به حرکت آسان‌‌تر خون در عروق بدن می‌‌شود و به این ترتیب فشار خون را کاهش می‌‌دهد. از طرفی، مصرف روزانه‌‌ی پتاسیوم به مدّت چند ماه، کاهش فشار خون بالای شما را تضمین خواهد کرد.

۱۱٫ تضمین سلامت قلب

فاکتور‌‌های بسیاری در ابتلا به بیماری‌‌های قلبی نقش دارند که کلسترول یکی از این فاکتور‌‌ها محسوب می‌‌شود. امّا لازم است بدانید که برنج باسماتی فاقد هر گونه کلسترول است. فاکتور دیگری که در بیماری‌‌های قلبی نقش دارد، مصرف میزان بالای فیبر است. مجلّه‌‌ی آمریکایی تغذیه‌‌ پزشکی این مطلب را منتشر کرده است که بیان می‌‌کند: میزان ابتلا به بیماری‌‌های قلبی و عروقی در زنانی که روزانه ۲۵ گرم فیبر مصرف می‌‌کنند، نسبت به زنانی که مصرف روزانه‌‌ی فیبر آن‌‌ها کم‌‌تر از ۹ گرم است، به میزان ۴۰ درصد کم‌‌تر است.

۱۲٫ غنی بودن از مواد مغذّی

برنج باسماتی غنی از مواد مغذّی است. به طور کلّی، مواد غذایی به سه دسته‌‌ی چربی، پروتئین و کربوهیدرات تقسیم‌‌بندی می‌‌شوند. در بین این مواد غذایی، مصرف بیش از حد چربی می‌‌تواند برای سلامتی مضر باشد و از این نظر، برنج باسماتی مقدار کم‌‌تری چربی دارد. علاوه بر این، برنج باسماتی دارای کلسیوم، منیزیوم، پتاسیوم، آهن و و مقدار زیادی فیبر غذایی می‌‌باشد. ویتامین‌‌هایی همچون: ویتامین B1، ویتامین B6، ویتامین E و ویتامینK  در برنج باسماتی وجود دارند. لازم به ذکر است که ویتامین E یک آنتی اکسیدان مهم است و ویتامین K یک فاکتور انعقادی محسوب می‌‌شود.

سوالات رایجی که در رابطه با برنج باسماتی پرسیده می‌‌شود

آیا برنج باسماتی قهوه‌‌ای برای سلامتی مفید‌‌ است؟

دو نوع برنج باسماتی در دنیا وجود دارد، یک نوع از آن قهوه‌‌ای رنگ است و نوع دیگر آن سفید می‌‌باشد. لایه‌‌‌‌ی نازکی که در قسمت خارجی برنج باسماتی وجود دارد، آن را به رنگ قهوه‌‌ای نشان می‌‌دهد. بسیاری از مواد مغذّی در این لایه‌‌ی نازک قرار دارند. برنج باسماتی قهوه‌‌ای، ۲۰ درصد فیبر بیشتری نسبت به برنج باسماتی سفید دارد. در مقایسه‌‌ی برنج باسماتی قهوه‌‌ای و برنج باسماتی سفید، برنج باسماتی قهوه‌‌ای برای سلامتی شما مفید‌‌تر است.

آیا برنج باسماتی برای کاهش وزن مفید است؟

در قسمت قبلی به این موضوع اشاره کردیم که دو نوع برنج باسماتی وجود دارد که یکی از آن‌‌ها به رنگ سفید و دیگری به رنگ قهوه‌‌ای است. آیا شما واقعاً فکر می‌‌کنید که ما می‌‌توانیم با خوردن برنج، از مزایای کاهش وزن بهره ببریم؟ باید به شما جواب بدهیم که برنج باسماتی، مخصوصاً نوع قهوه‌‌ای آن، این ویژگی را در خود دارد. از طرفی، برنج سفید این خاصیّت را ندارد.

اگر به خاطر داشته باشید، در قسمت‌‌های قبلی به این نکته اشاره کردیم که برنج باسماتی به دلیل نداشتن چربی، می‌‌تواند به کاهش وزن کمک کند. تحقیقاتی که به مدّت ۱۲ سال بر روی زنان انجام گرفته است نشان‌‌دهنده‌‌ی این موضوع است که ریسک افزایش وزن در افرادی که فیبر‌‌های غذایی را به صورت روزانه و از طریق دانه‌‌های کامل همچون برنج باسماتی دریافت می‌‌کنند، نسبت به افرادی که فیبر کمتری به دلیل مصرف کم‌‌تر دانه‌‌های کامل دریافت می‌‌کنند، به میزان ۵۰ درصد کم‌‌تر است.

آیا برنج باسماتی برای کاهش وزن مفید است؟

بسیاری از افراد برای کاهش دادن وزن خود، علاوه بر انجام ورزش‌‌های سنگین، سبک تغذیه‌‌ای خود را نیز تغییر می‌‌دهند. زمانی که بدن ما دچار اضافه وزن شد، نباید غذا‌‌های با چربی زیاد را مصرف کنیم. در این مواقع، خوردن غذای بدون چربی می‌‌تواند برای بدن ما مفید باشد. می‌‌توان با مصرف برنج باسماتی علاوه بر کاهش وزن، سبک تغذیه‌‌ای مناسبی را اتّخاذ کرد و از سایر مزایای آن بهره برد. بنابراین، جواب این سوال مثبت است و برنج باسماتی برای کاهش وزن مفید است.

آیا برنج باسماتی قهوه‌‌ای از برنج سفید سالم‌‌تر است؟

برنج باسماتی قهوه‌‌ای، همان گونه که از غلاف خود خارج شد به مصرف می‌‌رسد. امّا برنج سفید بعد از طی کردن مراحل مختلفی که بر روی آن انجام می‌‌گیرد، مصرف می‌‌گردد. لایه‌‌ی بسیار نازکی که بر روی برنج باسماتی قهوه‌‌ای وجود دارد حاوی موادی همچون: سلنیوم، فیبر، ویتامین‌‌ها و مواد معدنی است.

امّا در برنج سفید، این لایه وجود ندارد و به همین دلیل است که برنج باسماتی قهوه‌‌ای از نظر ارزش غذایی و مواد مفید در جایگاه بالا‌‌تری قرار دارد. میزان تأثیر برنج بر روی سلامتی انسان، از روی میزان مواد مغذّی آن تعیین می‌‌شود که از این نظر، برنج باسماتی قهوه‌‌ای میزان بیشتری از مواد مغذّی را با خود به همراه دارد. حال تصمیم با شماست. بله، برنج باسماتی قهوه‌‌ای از برنج سفید سالم‌‌تر است.

آیا برنج باسماتی سفید برای سلامتی مفید است؟

درست است که برنج باسماتی قهوه‌‌ای از برنج باسماتی سفید برای سلامتی مفید‌‌تر است، امّا این مسئله به این معنی نیست که برنج باسماتی سفید برای سلامتی مفید نیست. برنج باسماتی سفید از نظر مواد مغذّی در جایگاه پایین‌‌تری نسبت به برنج باسماتی قهوه‌‌ای قرار دارد. با این حال، این برنج نسبت به سایر انواع برنج میزان بیشتری از مواد مغذّی را دارا می‌‌باشد. همچنین، برنج سفید نسبت به برنج قهوه‌‌ای، میزان بیشتری کالری دارد. بنابراین، اگر برنج قهوه‌‌ای در دسترس شما نباشد و یا قیمت آن بیشتر از برنج سفید باشد، گزینه‌‌ی دیگری جز برنج سفید را در اختیار خود ندارید.

آیا برنج باسماتی جزو دانه‌‌های کامل و مغذّی محسوب می‌‌شود؟

برای این‌‌که یک دانه جزو دانه‌‌های کامل و مغذّی دسته بندی شود، لازم است که گرده، سبوس و غلاف خود را به همراه داشته باشد. اگر هر کدام از این موارد ذکر شده بنا به دلایلی همراه با دانه نباشند، نمی‌‌توان آن دانه را یک دانه‌‌ی کامل و مغذّی تلقّی کرد. امّا برنج باسماتی قهوه‌‌ای تمامی این موارد ذکر شده را به همراه تمامی مواد مغذّی که با خود دارند، به همراه دارد. همچنین، برنج باسماتی قهوه‌‌ای غنی از فیبر و آنتی‌‌اکسیدان‌‌ها می‌‌باشد. بنابراین، برنج باسماتی قهوه‌‌ای جزو دانه‌‌های کامل و مغذّی دسته بندی می‌‌شود.

آیا برنج باسماتی برای بیماری دیابت مفید است؟

دیابتی بودن یا دیابتی نبودن یک فرد از روی میزان قند خون آن شخص مشخّص می‌‌شود. یک فرد دیابتی همواره قند خون بالایی دارد. غذایی که علاوه بر دارا بودن میزان محتوای قند پایین، شاخص قند پایینی نیز داشته باشد، برای افراد دیابتی مفید خواهد بود. شاخص قند برنج باسماتی قهوه‌‌ای بالا نیست و به همین دلیل میزان قند خون شما را افزایش نخواهد داد. نه تنها برنج باسماتی قهوه‌‌ای، بلکه تمامی دانه‌‌های کامل و مغذّی نیز شاخص قند پایینی دارند. بسیاری از افراد دیابتی، روزانه غذاهایی را که از آرد تهیّه شده‌‌اند را مصرف می‌‌کنند تا قند خون نسبتاً پایینی داشته باشند. اما آیا می‌‌دانستید که برنج باسماتی قهوه‌‌ای در این زمینه حتّی از آرد نیز بهتر است؟

عوارض جانبی مصرف برنج باسماتی

برنج باسماتی به دلیل داشتن انواع مواد مغذّی، عوارض جانبی خاصّی را ندارد. امّا عوارض جانبی آن کاملاً به فرآیند آسیابی که بر روی آن انجام می‌‌گیرد وابسته است. در هنگام پخت این برنج نکات بهداشت را رعایت کنید. در بعضی مواقع، بسیاری از مواد مغذّی برنج در حین فرآیند پاک سازی برنج از بین می‌‌روند.

حرف آخر در رابطه با برنج باسماتی

اگر برنج جزو آن غذا‌‌هایی است که بیشتر از بقیه‌‌ مواد غذایی مصرف می‌‌کنید، برنج باسماتی  بهترین انتخاب برای شما خواهد بود. امّا عناصر مغذّی این برنج به فاکتور‌‌های مختلفی وابسته است. اگر سبوس برنج به همراه آن نباشد، ارزش غذایی آن کم‌‌تر می‌‌شود. همچنین، مزایای این برنج برای سلامت انسان وابسته به این است که آیا برنج جلا داده شده است و یا این‌‌که این فرایند بر روی آن انجام نگرفته است. بهترین انتخاب، خوردن برنج سبوس‌‌دار است. بنابراین، بعد از آن که از خالص بودن برنج مطمئن شدید، این برنج را برای تضمین سلامتی خود مصرف کنید.